NL | FR

zoekbalk

#VoteforClimate

Tonen onze politici voldoende ambitie voor het klimaat? Tijdens de volgende regeerperiode moeten er cruciale beslissingen genomen worden om de CO2-uitstoot te beperken.

Doe de test en stem voor het klimaat op 26 mei!

Ook na de verkiezingen zetten we ons in voor het klimaat. Schrijf je in op onze e-mails en kom samen met ons in actie.

Wil je meer weten over onze methodologie?

Terug naar homepage

Wil je meer weten over onze methodologie?

Inleiding:

Hoe gingen we te werk?

We wilden weten wat onze toppolitici vinden van de klimaatproblematiek. We hebben zeer specifieke vragen gesteld omdat de strijd tegen de opwarming van de aarde snelle en concrete maatregelen vereist.

Onze vragen waren gericht aan de federale en regionale lijsttrekkers, die drie weken de tijd kregen om te antwoorden. Nadien hebben we telefonisch contact opgenomen met de politieke partijen die niet binnen de termijn hebben geantwoord. Een aantal lijsttrekkers heeft niet geantwoord, ondanks herhaaldelijk aandringen. Zij verschijnen in grijs op de webpagina.

We hebben ervoor gekozen om ons op specifieke sectoren en thema’s te richten op basis van broeikasgasemissies en impact op de klimaatverandering. De behandelde thema’s zijn een bindende klimaatwet, transport, energie, landbouw en oceanen. Hieronder lichten we onze keuze van vragen toe en geven we u ons eigen standpunt voor elke vraag.

Er zijn telkens drie mogelijke antwoorden: ik stem vóór – ik onthoud mij van stemming – ik stem tegen. De antwoorden van de kandidaten worden u gepresenteerd in de vorm van gekleurde pictogrammen. Rood als het antwoord negatief is, oranje bij een onthouding en groen als het antwoord positief is. Tenzij anders vermeld zijn de vragen gesteld aan federale kandidaten.

Klimaatbeleid en broeikasgasreducties

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van een klimaatwet die wettelijk bindend is?

Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van een snelle aanname van een nieuwe verdeling van de klimaatdoelstellingen tussen de deelstaten met als doel bij te dragen aan een Europese broeikasgasreductie van minstens 55% tegen 2030 en een volledige CO2-neutraliteit tegen ten laatste 2050?

Waarom deze vragen? Als we het Akkoord van Parijs willen respecteren en de conclusies van het laatste verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC) serieus nemen, dan is het noodzakelijk dat er ambitieuzere Europese doelstellingen voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen worden aangenomen.

Wat we willen (1): Wij pleiten voor een speciale klimaatwet, die voorrang heeft op andere zogenaamde ‘gewone wetten’ en voor een ‘klimaatregering’ die van het klimaat na 26 mei een topprioriteit maakt.

Wat we willen (2): Samen met de Klimaatcoalitie vragen we dat België zich met Nederland en andere Europese landen sterk maakt voor een herziening van de Europese klimaatdoelstellingen in overeenstemming met het Akkoord van Parijs: dat wil zeggen, minimum -55% broeikasgasuitstoot in 2030 en minimum -95% in 2050, waarbij landen die historisch meer vervuild hebben, grotere inspanningen moeten leveren.

Transport

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voor een afschaffing van de fiscale steun aan salariswagens (d.w.z. het fiscaal voordeel dat de keuze voor een bedrijfswagen als Voordeel Alle Aard (VAA) bevoordeelt t.o.v. extra brutoloon)?

Waarom deze vraag? De emissies van de transportsector vertegenwoordigen 22,5% van de totale emissies in België. Het wegvervoer is verantwoordelijk voor 97,4% van de totale uitstoot van deze sector in 2017. Volgens het Planbureau legt een bedrijfsauto gemiddeld 6.000 km meer af dan een personenauto (waarvan bijna 3.000 km voor privédoeleinden). Minder salariswagens betekent dus minder wegtransport en minder CO2-uitstoot.

Wat we willen: we vragen twee prioritaire maatregelen:

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voor een verbod op verkoop van wagens met verbrandingsmotor (diesel -zo spoedig mogelijk-, benzine, CNG, hybride) tegen ten laatste 2028?

Waarom deze vraag? Volgens de scenario’s die de FOD Milieu in zijn ‘Scenario’s voor een koolstofarm België tegen 2050’ heeft aangegeven, vereist een koolstofarm België “een bijna volledige overgang naar elektrisch vervoer tegen 2050”. De interne verbrandingsmotor loopt op zijn einde.

Wat we willen: Uit een studie van het Duitse Centrum voor Lucht- en Ruimtevaart (DLR), in opdracht van Greenpeace, blijkt duidelijk dat de verkoop van personenauto’s met een verbrandingsmotor (benzine of diesel), en zelfs een conventionele hybride motor, uiterlijk in 2028 moet stoppen, als we een rampzalige klimaatverandering willen voorkomen.

Vraag: Gaat u, als kandidaat voor uw partij, akkoord om het gebruik van biobrandstoffen op basis van voedsel-en landbouwgewassen (zoals palmolie en soja) uit te sluiten van de verplichting tot bijmenging? En bent u akkoord om de doelstellingen met betrekking tot biobrandstoffen in het Nationaal Energie en Klimaatplan te verlagen?

Waarom deze vraag? Het grootste deel van de in België gebruikte biodiesel stoot meer CO2 uit dan de vervangen fossiele brandstof. Daarnaast zijn er nog vele andere belangrijke negatieve effecten in de zuidelijke landen (voedselconcurrentie, landroof, enz.).

Wat we willen: De milieubeweging dringt erop aan het gebruik van biobrandstoffen van de eerste generatie snel te verminderen. Hiertoe moet alle overheidssteun voor schadelijke biobrandstoffen worden afgeschaft, met name door het intrekken van de verplichting tot bijmenging. Voor de ‘geavanceerde’ biobrandstoffen moet bovendien een voorzichtige aanpak worden gevolgd, om niet dezelfde fouten te maken als bij de eerste generatie.

Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale gewestverkiezingen in het Brussels gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, akkoord dat er een slimme kilometerheffing of stadstol moet komen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Vlaams en Waals gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van een slimme kilometerheffing? (Een slimme kilometerheffing varieert in tijd en ruimte om files te verminderen, ze zal dus bijvoorbeeld duurder zijn tijdens de spits.)

Waarom deze vraag? Een slimme kilometerheffing en/of stedelijke tolheffing hebben tot doel het autogebruik te beperken, het reizen over de tijd te spreiden (m.n. de kilometerheffing die mensen meer kan laten betalen tijdens de spits), een kostprijs te geven aan individuele reizen die de samenleving als geheel veel kosten en, idealiter, investeringen in duurzamere mobiliteit te financieren.

Wat we willen: Wij willen belastingsmechanismen die worden gebruikt op een manier die de mobiliteit bevordert met respect voor de gezondheid van de meest kwetsbaren in onze samenleving en ons milieu. Deze instrumenten moeten het reizen met het openbaar vervoer en de fiets of te voet aanmoedigen en het autovervoer ontmoedigen, met name in stedelijke gebieden of in gebieden die reeds kampen met grote fileproblemen en luchtvervuiling.

Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen: Bent u voorstander, als kandidaat voor uw partij, van het invoeren van regionale ultra-lage emissiezones die geleidelijk aan voertuigen met een verbrandingsmotor uit de steden en gemeenten in uw regio bannen?

Waarom deze vraag? Volgens schattingen zorgt NO2 voor 2.320 vroegtijdige sterfgevallen per jaar in België. Zelfs in gebieden waar de NO2-concentratie onder de Europese grenswaarde ligt, zijn er belangrijke gezondheidsrisico’s. Auto’s zijn een zeer belangrijke bron van NO2-uitstoot.

Wat wij willen: Wij willen dat steden op korte termijn dieselauto’s (en later alle auto’s op fossiele brandstoffen) verbieden, door het creëren of uitbreiden van emissiearme of zelfs emissievrije zones. In combinatie met aanvullende maatregelen beschermen deze zones de gezondheid van de burgers en bevorderen ze een modal shift.

Landbouw

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, in het algemeen voor de afschaffing van elke rechtstreekse (Pijler I) en onrechtstreekse (Pijler II) steun aan bedrijven actief in de industriële veeteelt, met vee-densiteiten boven 1,5 GVE/ha (grootvee-eenheid per hectare, of het equivalent in voedingsnoden van 1,5 melkkoe per hectare) in het kader van het volgende Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (2021-2027)?

Waarom deze vraag? De scenario’s van de FOD milieu voor een koolstofarm België in 2050 rekenen op een vermindering van de vleesconsumptie met 16% tot 43%. Wij zijn van mening dat het noodzakelijk is om verder te gaan en de vleesconsumptie (en productie) tegen 2050 met 50% te verminderen op wereldniveau, en nog meer op Belgisch niveau.

Wat we willen: Wij willen meer subsidies voor ecologische landbouw en veehouderij en meer overgangssteun. Tegelijkertijd roepen wij op tot het stopzetten van de subsidies in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) die direct of indirect steun verlenen aan de industriële landbouw. Met een groot aantal dieren die in erbarmelijke omstandigheden leven, stoten deze bedrijven gevaarlijke hoeveelheden methaan, ammoniak en lachgas uit.

Vraag gesteld aan de kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Vlaams gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van een transitiefonds in het Vlaams strategisch landbouwplan om boeren te steunen die willen omschakelen naar een kleinere en grondgebonden veestapel, d.w.z. landbouwbedrijven die autonoom zijn m.b.t. veevoedervoorziening en mestbeheer (of die veevoeder kunnen voorzien vanuit aangrenzende landbouwbedrijven)?

Vraag gesteld aan de kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Waals gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van gedifferentieerde investeringssteun die de integratie van milieudoelstellingen bevordert en zorgt voor een diversificatie en verbetering van opbrengsten voor de korte keten (bio en andere)?

Waarom deze vragen? Een landbouw die de veerkracht van de natuur bevordert is noodzakelijk om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Daarom is het essentieel om onze boeren te helpen deze uitdaging aan te gaan en hun overgang naar een agro-ecologisch model te steunen.

Wat we willen: Wij willen een landbouw op menselijke schaal, met respect voor de boeren en hun gezinnen en met behoud van de natuur. Daarom vragen we:

Vraag gesteld aan de kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Brussels Gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, er voorstander van dat tegen 2035 30% van de onverwerkte groenten en fruit die door de Brusselaars geconsumeerd worden afkomstig zijn van de stad en omgeving?

Waarom deze vraag? Volgens het Memorandum van ‘Graines de Paysans’ zien we in Brussel een steeds grotere belangstelling voor alles wat met voeding te maken heeft. Bovendien eisen de burgers van het Brussels Gewest steeds meer voedsel dat van dichtbij komt.

Wat wij willen: Wij steunen ‘Graines de Paysans’ in hun streven naar extra ondersteuning voor landbouwbedrijven die voor rechtstreekse verkoop kiezen en voor het versterken van de lokale markten op het gebied van voedselsoevereiniteit.

Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Vlaams gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van een Vlaams strategisch landbouwplan dat 50% van het budget van het Belgische Gemeenschappelijk Landbouwbeleid besteed aan specifieke klimaat- en milieumaatregelen?

Vraag gesteld aan de kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Waals gewest: Bent u, als kandidaat van uw partij, voorstander van een Waals strategisch landbouwplan dat 50% van de begroting van het Belgische gemeenschappelijk landbouwbeleid toewijst aan specifieke klimaat- en milieumaatregelen?

Waarom deze vraag? De landbouw en het voedselsysteem zijn wereldwijd verantwoordelijk voor bijna 30% van de uitstoot van broeikasgassen. Tegelijk wordt de landbouw nu reeds ernstig getroffen door de klimaatopwarming, door droogte en overstromingen. Daarnaast is biodiversiteit essentieel voor de voedselzekerheid en duurzame ontwikkeling.

Wat we willen: 50% van de Belgische GLB (gemeenschappelijk landbouwbeleid)-begroting moet worden gebruikt voor milieu- en klimaatmaatregelen, waarvan een minimumpercentage specifiek gericht is op biodiversiteit. Deze strategie kan op beide pijlers worden toegepast door middel van instrumenten die daadwerkelijk bijdragen tot de verwezenlijking van deze doelstellingen.

Vraag gesteld aan aan de kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Brussels gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van maatregelen om de 134 ha te beschermen die als landbouwgrond gebruikt worden, maar die niet als zodanig zijn ingekleurd in het Gewestelijk Bestemmingsplan?

Waarom deze vraag? Nog volgens ‘Graines de Paysans’: “Productieve grond in Brussel is schaars en zet het land onder grote druk. Innovatieve ontwikkelaars van landbouwprojecten hebben moeite om landbouwgronden te vinden en hun toegang tot land is vaak relatief precair.”

Wat wij willen: Wij steunen ‘Graines de Paysans’ in hun vraag om bestaande instrumenten aan te passen om zo productieve functies op stedelijk niveau mogelijk te maken en veilig te stellen. Om de landbouw te beschermen moet gebruik worden gemaakt van de herziening van het gewestelijk bestemmingsplan die na de gewestelijke verkiezingen (2019) is gepland.

Oceanen

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, akkoord dat België moet stoppen met het verlenen van financiële en politieke steun aan activiteiten van bedrijven die te maken hebben met diepzeemijnbouw?

Waarom deze vraag? Gezonde oceanen zijn essentieel om de opwarming van de aarde te tegen te gaan. De oceanen bevatten momenteel veel meer koolstof dan er in de atmosfeer aanwezig is, en 38% van de menselijke uitstoot in de laatste 200 jaar is opgenomen door de oceanen.In plaats van de oceanen te ontginnen, is het daarom beter voor het klimaat om de kringloopeconomie te versterken.

Wat we willen: We vragen een moratorium op de exploitatie onder water totdat een netwerk van beschermde mariene gebieden is ingesteld, die ten minste 30 procent van de oceanen beslaan, idealiter tegen 2030.

Energie:

(1) Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voor de ontwikkeling en aansluiting van minstens 4 GW aan offshore windenergie voor de winter van 2025 (genoeg om ongeveer de helft van de energieconsumptie van de Belgische gezinnen te dekken)?

(2) Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Vlaams gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, in het algemeen voorstander van de productie tegen 2030 van 7.770 MW zonnepanelen (fotovoltaïsch/PV) en 2.900 MW windmolens op land in Vlaanderen?

(3) Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Waals gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, in het algemeen voorstander van de productie tegen 2030 van 4.300 MW zonnepanelen (fotovoltaïsch/PV) en 3.600 MW onshore wind in Wallonië?

(4) Vraag gesteld aan kandidaten voor de regionale verkiezingen in het Brussels gewest: Bent u, als kandidaat voor uw partij, in het algemeen voorstander van de productie tegen 2030 van 1.400 MW zonnepanelen (fotovoltaïsch/PV) in Brussel?

Waarom deze vragen? De elektriciteitssector moet tegen 2050 vrijwel volledig koolstofvrij zijn om andere sectoren te helpen van fossiele brandstoffen af te geraken. Het is daarom essentieel om tegen 2030 een ambitieuze doelstelling van 30% hernieuwbare energie in België en de gewesten te kunnen formuleren. Voor elektriciteit betekent dit dat een doelstelling van minstens 58% hernieuwbare productie tegen uiterlijk 2030 haalbaar en betaalbaar is.

Wat we willen: Concreet betekent dit de bouw van 13.430 MW aan fotovoltaïsche en 6.592 MW aan windenergie in België, opgesplitst per gewest en voor de Noordzee zoals in het energiescenario van de milieubeweging, Our Energy Future.

Vraag: Bent u, als kandidaat voor uw partij, voorstander van het respecteren van de wet op de kernuitstap tegen 2025?

Waarom deze vraag? Al in 2003 werd de volledige kernuitstap tegen 2025 wettelijk vastgelegd, een essentiële stap richting een 100% hernieuwbaar energiesysteem. Door politieke laksheid en tegenkanting uit de sector liep de kernuitstap echter belangrijke vertraging op. Dit creëert niet alleen een nefaste onzekerheid voor investeringen in hernieuwbare energie, maar leidt er ook toe dat één speler een ongezonde greep op onze energieproductie behoudt.
Wat wij willen: Wij vragen dat de wet op de kernuitstap wordt gerespecteerd, wat betekent dat ten laatste tegen 2025 alle Belgische kernreactoren definitief worden stilgelegd.

Terug naar homepage

⬆️